باخت ـ باخت
طعنهآمیز خواهد بود اگر پس از پایان جنگ کنونی، «ایران» به زانو درآید اما جمهوری اسلامیِ ضعیف و زخمخورده به حیات خود ادامه دهد.
جنگ، آینده ایران و بازگشت پیرامون
درصورت خیزش پیرامون، ممکن است وضعیتی پیش بیاید که در آن دولت مرکزی همچنان در تهران بر سر قدرت باقی بماند، اما در برخی مناطق پیرامونی اقتدار آن تضعیف شود. چنین وضعیتهایی میتواند به شکلگیری مناطق نیمهخودمختار منجر شود.
وقتی امید از محاسبه جلو میزند: سازوکارهای شکلگیری خطای ادراکی در یک لحظهی اعتراضی
در دیماه بیشک یکی از هولناکترین جنایتهای تاریخ مدرن ایران به وقوع پیوست. این مقاله نشان میدهد که تولید امید سیاسی در شرایط اقتدارگرایانه میتواند همزمان نیروی محرک بسیج و زمینهساز برآورد نادرستِ ریسک باشد.
چگونه «زن، زندگی، آزادی» مهار شد
«زن، زندگی، آزادی» یک قیام تکثرگرا بود. رسانههای دیاسپورا از طریق بازتعریف ناسیونالیستیِ آن در یک چارچوببندی تمرکزگرا، آنرا به یک روایت تکصدایی از «وحدت» تبدیل کردند که خود وسیلهای برای حذف شد.
فراتر از تحریمها: آنچه در تحلیل استعمارستیزان درباره ایران نادیده میماند
تحریمها فقط فقر نیاوردهاند بلکه یک اقتصاد سیاسی مشخص ساختهاند که در آن دلالیِ رانتی، انحصار واردات، قراردادهای «خودیها» موتور واقعی سود میشود. همینجاست که تحلیل باید از «تحریم» عبور کند و به «دولت» برسد و درست همینجاست که گفتوگوی تیپیک ضداستعماری تبدیل به محصول تبلیغاتیِ رژیم سرکوب می شود.
بحران ساختاری، انتظار انقلاب، و بررسی چند سوءبرداشت
مطالبات اقتصادی در ایران ذاتاً سیاسیاند. اقتصاد نمیتواند از سیاست جدا باشد، این اعتراضات همچون جنبش «زن، زندگی، آزادی» جنبشی فراطبقاتی و متکثر است؛ که میتواند چهرهی مشخص جنبشهای اجتماعی قرن بیستویکم باشد. در این تظاهرات، پیوند مطالبات اقتصادی با «منزلت و آزادی انسانی» بهوضوح قابل مشاهده است.
لُرها پس از این وقوف، چه بخشایشی؟
تاریخ لرها مملو از فجایعی است که رژیم پهلوی در حق آنان مرتکب شده است. معما اینجا است که همین رژیم یا طرفداران آن به نحو غریبی موفق شدهاند حافظهٔ تاریخی (شمار نسبتا زیادی از) لرها را چنان دستکاری کنند که قتلعام مردم خود را ناچیز انگاشته و قصابان لرستان را ببخشند.
خواندن لولیتا همیشه ریسکی است!
اگر شما دوستدار ناباکوف یا هنری جیمز باشید و گرههای اخلاقی درهمتنیدهی آثار آنها همراه با تردستی تکنیکی خیرهکنندهشان شما را به تحسین وادارد و همین دانش برای شما دروازهی ورود به درگیریهای ذهنی و اخلاقی کتاب آذر نفیسی باشد، این فیلم شما را ناامید خواهد کرد.
دو یادداشت: از زنکُشی تا ترومای جمعی در سینمای جعفر پناهی
جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴ آرشیو تروما: معرفی مقالهی سیاوش شهابی آمار تکاندهنده است: مای ساتو گزارشگر ویژه سازمان ملل مینویسد که در سال ۲۰۲۴، دستکم ۱۷۹ مورد زنکُشی در ایران ثبت شده است. آمار سال جاری هم همین روند را نشان میدهند. این هفته در «ایران درفت»
بایگانی سوگ و مقاومت: از شعر رابعه تا نامگذاری زنکشی
اگر امروز بخواهیم با زنکشی بجنگیم، باید دو کار را همزمان کنیم: ساختار را افشا کنیم و احساس را ثبت. مبارزه حقوقی و سیاسی بدون بایگانی احساسات، به آمار فرو میغلتد؛ و بایگانی احساسات بدون ساختار، به اشک بیاثر. ترکیب این دو، همان چیزیست که روایت رابعه را از افسانه به سیاست میآورد.
از کارون تا دنا: سیاست آب در ایران بهمثابه استعمار داخلی
مفهوم «استعمار داخلی» را برای توصیف وضعیتی به کار میبریم که در آن دولت مرکزی مناطقی از کشور را بهلحاظ قومی، جغرافیایی، یا طبقاتی بهمثابه مستعمرهای درون مرزها اداره میکند: استخراج منابع، کنترل امنیتی شدید، سرمایهگذاری محدود در خدمات عمومی، و استفاده از زیرساخت برای انتقال منابع به دیگر مناطق.
سلب زیست: سازوکار شهری حذف معیشتهای خرد
مرگ احمد بالدی نشانهای از ادغام فقر در منطق قانونی مدیریت شهری است. در ایران، حیات اقتصادیِ طبقات فرودست از طریق اشکال مختلف غیررسمیِ بقا میگذرد. تخریب یک دکه یا مصادرهی یک وانت فقط از بین رفتن منبع درآمد نیست بلکه شکستن شبکهای از روابط خانوادگی و اجتماعی است که روی همین اقتصاد خرد بنا شده است.