تفسیر سیاسی
جنگ و مقاومت
گفتگوی رادیو پیام با عبدی کلانتری و سیاوش شهابی
سیاوش شهابی
سیاوش شهابی، پناهنده سیاسی ساکن آتن، نویسنده و روزنامهنگار مستقل. او در مورد نیروی کار، مهاجرت و قدرت دولتی در ایران و غرب آسیا گزارش میدهد؛ وضعیت پناهندگان در اروپا را مستند میکند؛ در نقد مذهب و آزادی بی دینی مینویسد.
مقاله تحلیلی
آنسوی کوهستان: کردستان به مثابه جامعه
جامعهی کُرد ساده میشود تا قابل مصرف شود. آنچه به ساختن اسطوره کمک نکند، از میدان دید کنار گذاشته میشود. سیاست به جای آنکه در مدرسه و دانشگاه، کارخانه، محله، تشکل صنفی، یا نهاد مدنی گسترش یابد، در مدار جنگ، آتشبس، مذاکره و بازگشت به جنگ قرار میگیرد.
تفسیر سیاسی
فراتر از تحریمها: آنچه در تحلیل استعمارستیزان درباره ایران نادیده میماند
تحریمها فقط فقر نیاوردهاند بلکه یک اقتصاد سیاسی مشخص ساختهاند که در آن دلالیِ رانتی، انحصار واردات، قراردادهای «خودیها» موتور واقعی سود میشود. همینجاست که تحلیل باید از «تحریم» عبور کند و به «دولت» برسد و درست همینجاست که گفتوگوی تیپیک ضداستعماری تبدیل به محصول تبلیغاتیِ رژیم سرکوب می شود.
مقاله تحلیلی
بایگانی سوگ و مقاومت: از شعر رابعه تا نامگذاری زنکشی
اگر امروز بخواهیم با زنکشی بجنگیم، باید دو کار را همزمان کنیم: ساختار را افشا کنیم و احساس را ثبت. مبارزه حقوقی و سیاسی بدون بایگانی احساسات، به آمار فرو میغلتد؛ و بایگانی احساسات بدون ساختار، به اشک بیاثر. ترکیب این دو، همان چیزیست که روایت رابعه را از افسانه به سیاست میآورد.
جامعهشناسی و فلسفه
از کارون تا دنا: سیاست آب در ایران بهمثابه استعمار داخلی
مفهوم «استعمار داخلی» را برای توصیف وضعیتی به کار میبریم که در آن دولت مرکزی مناطقی از کشور را بهلحاظ قومی، جغرافیایی، یا طبقاتی بهمثابه مستعمرهای درون مرزها اداره میکند: استخراج منابع، کنترل امنیتی شدید، سرمایهگذاری محدود در خدمات عمومی، و استفاده از زیرساخت برای انتقال منابع به دیگر مناطق.
تفسیر سیاسی
سلب زیست: سازوکار شهری حذف معیشتهای خرد
مرگ احمد بالدی نشانهای از ادغام فقر در منطق قانونی مدیریت شهری است. در ایران، حیات اقتصادیِ طبقات فرودست از طریق اشکال مختلف غیررسمیِ بقا میگذرد. تخریب یک دکه یا مصادرهی یک وانت فقط از بین رفتن منبع درآمد نیست بلکه شکستن شبکهای از روابط خانوادگی و اجتماعی است که روی همین اقتصاد خرد بنا شده است.
جامعهشناسی و فلسفه
فلسطین استعاره نیست: نقدی بر اخلاق تمدنی حمید دباشی
نقطهٔ قوت اصلی کار دباشی، یعنی بازنویسی تبار خشونت استعمارگرانه و پیوندزدن آن با زمانِ حال باید حفظ و حتی برجسته شود. اما همین نقطه قوت وقتی به جوهر «غرب» و «غریزه تمدنی» گره بخورد، به بنبست میرسد.
جامعهشناسی و فلسفه
بوردیو، سعید و شرقشناسیِ وارونه: ایران زیر عدسیِ چپ و راستِ غرب
بسیاری از روشنفکران و استادان دانشگاهی در غرب اصرار دارند که هر نقدِ تند از رژیمِ اسلامی خطرِ بازیخوردن به دستِ امپریالیسم را در پی دارد. ادوارد سعید را پیش میکشند و هر بار که کسی علیه بازداشت، حجابِ اجباری، شکنجه یا اعدام صدا بلند میکند، زیرِ لب «شرقشناسی» زمزمه میکنند.
مقاله تحلیلی
صعودِ زندگی: روایت ایرانِ پس از ژینا
بیمهایی جدی در افق است. رژیم جمهوری اسلامی زخمخورده اما خطرناک است. همین جنگ کوتاه با اسرائیل نشان داد که کشور تا چه حد آسیبپذیر و مردم چه اندازه بیپناهاند. پرسش سختی پیش روی جامعه قرار دارد: چگونه میتوان استبداد داخلی را به پایان برد بیآنکه طعمهٔ جنگ خارجی یا هرجومرج داخلی شد؟
مقاله تحلیلی
با چه روشی دستاوردهای جنبش را بسنجیم
پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، تغییرات دیده شد، اما نامتقارن. در سطح تصویر عمومی، نشانههای آزادی بیشتر شد. در هستهی سخت فرهنگ و سیاست، فشار و هزینه بالا ماند. هدف این مقاله توضیح همین عدمتعادل است: چه چیز تغییر کرده، چه چیز ثابت مانده، و از کجا باید سنجش و تثبیت دستاوردها را ادامه داد.
مقاله تحلیلی
تاسیان و جنگ حافظه
چه کسی حق دارد گذشته را روایت کند؟ این پرسشی است که امروز، بیش از هر زمان دیگر، در ایران ما مطرح است. گذشته نه تنها در کتابهای درسی یا آرشیوهای رسمی که در سریالهای تلویزیونی، روزنامهها و رسانههای اپوزیسیون نیز بازسازی میشود؛ و همین گذشته است که میتواند مسیر آینده را تعیین کند.
تحلیل خبر
چپ بیریشه: سیاست از بالا، شکست از پایین
در مورد فلسطین، بسیاری از جریانهای چپ در اروپا با شعارهای حقطلبانه ظاهر شدند. اما در همان لحظه — وقتی باید با حماس، فاشیسم اسلامی در ایران، اقتدارگرایی روسیه و سرمایهداری نظارتی چین هم روبهرو میشدند — سکوت را برگزیدند.